Processierups gevaarlijk voor honden

Explosieve groei van de eikenprocessierups geeft niet alleen irritatie bij mensen, het kan bovenal gevaarlijk zijn voor honden! Waar moet je op letten en wat te doen?

De eikenprocessierups kan problemen geven bij dieren. In het nieuws wordt er voluit gesproken over de explosieve opkomst van deze nachtvlinder uit de familie tandvlinders. Deze soort komt oorspronkelijk uit Zuid-Europa en werd sinds eind twintigste eeuw steeds algemener in België en Nederland. Op veel eikenbomen (en ook andere soorten) in vrijwel heel Nederland kan men in de maanden mei, juni en juli behaarde rupsen aantreffen. 

Wat is een eikenprocessierups en hoe ziet hij eruit?

Al in de tijd 1820 en 1900 kwamen de rupsen al in Nederland voor ten zuiden van grofweg de lijn Arnhem – Nijmegen – Vianen – Dordrecht. Daarna is de rups vrijwel weer verdwenen uit ons land. Vanaf 1990 komt hij weer steeds vaker voor en sinds 2018 omvat het verspreidingsgebied geheel Nederland. De rups wordt vooral gesignaleerd in zomereiken. Ze verplaatsen zich in de nacht op zoek naar eten en kruipen overdag in hun nest. Het nest is gemaakt van een dicht spinsel met vervellingshuidjes, brandharen en uitwerpselen.

Het probleem wat de processierups met zich meebrengt zijn de microscopisch kleine brandharen. Na de derde vervelling krijgen de rupsen de donkere brandharen op de rug. In totaal vervelt een rups ongeveer zes a zeven keer. De rupsen zijn tot 3,5 cm lang.

Processierups gevaarlijk voor honden
Processierups gevaarlijk voor honden

Gevaar voor je hond

Niet alleen bij mensen kunnen de brandhaartjes van de rups voor veel irritatie en jeuk zorgen. Bij dieren, zoals onze trouwe honden, kan het echter zo heftig zijn dat een dierenartsbezoek een must is. De kleine brandhaartjes komen op de huid terecht of worden ingeademd. Bepaalde eiwitten in de haren veroorzaken heftige allergische reacties op de huid en in de ogen en luchtwegen.

Door het opnemen van de brandhaartjes kunnen er zwellingen ontstaan van de tong en de lippen. Het mondslijmvlies en de ogen gaan ontsteken en er ontstaan ademhalingsproblemen. Honden gaan speekselen en tranen. Ook worden er slikklachten, kokhalzen en braken gezien. In de bek van de hond ontstaan ernstige beschadigingen, zoals bijvoorbeeld het afsterven van een deel van de tong. 

In de maanden juni tot en met september lopen honden het meest risico op de irritatie van deze brandhaartjes van de eikenprocessierups. Wees dan ook in deze tijd van het jaar extra alert op deze symptomen. Merk je iets bij je hond? Dan is snel handelen van belang. Ga zo snel mogelijk naar je dierenarts toe zodat er een behandeling gestart kan worden tegen zwellingen, pijn en braken. Zijn er brandharen te vinden in de bek en ogen? Dan moeten deze uitgebreid gespoeld worden. Vaak wordt de behandeling enkele dagen voortgezet. Het kan enkele weken duren voordat de klachten verdwenen zijn.

Wat kun je zelf doen? Ga in ieder geval niet krabben of wrijven, maar was of spoel de bek, de ogen en huid goed met water. Voorkomen is beter dan genezen, dus voorkom elk contact met de rupsen en de resten ervan, zoals vrijgekomen brandharen en lege nesten. Een rups die zich bedreigt voelt, laat zijn brandharen schieten. Laat de rupsen vooral met rust!

Help mee in de toekomst

Doordat de eikenprocessierups elk jaar explosief lijkt te stijgen in aantal worden er veel nesten weggehaald of uitgeroeid. Dit kan in de vorm van insect-parasitaire nematoden. Dit is een speciaal mengsel van aaltjes. De aaltjes worden gemengd met een gel en in de avond in de bomen gespoten. De aaltjes dringen binnen in de rupsen en maken deze ziek. De nesten kunnen ook worden opgezogen met industriële stofzuigers die ervoor zorgen dat de brandhaartjes niet door het filter komen. Ook kunnen nesten worden gefixeerd met een lijmspray. De spray moet ook rondom het nest aangebracht worden, zodat er zo min mogelijk brandharen verwaaien. Daarna kan het nest weggeplukt worden met een plastic zak.

Er bestaat echter een oplossing die vele malen diervriendelijker en beter voor het milieu is. Eén van de natuurlijke vijanden van de eikenprocessierups is de koolmees. Deze vrolijke vogelvrienden voeden zichzelf en hun jongen met deze rupsen. Wat is er nu mooier als het ophangen van mezenkasten in de tuin? Zo bevorderen we de mezenstand en houden we tegelijk de progressierups in bedwang.

Bij Faunatuurlijk helpen we een handje mee en bevorderen we de aanwezigheid van vogels zoals de mezen. Zo helpen we de natuur en zorgen we ervoor dat onze gasten tijdens hun vakantie in het Vakantiepark voor Honden zo min mogelijk risico lopen.